+48 25 682 45 46

agro-farm@o2.pl

Najwyższa jakość!
 

O wosku pszczelim


Wosk pszczeli jest naturalną woskową wydzieliną z wytwarzaną przez pszczoły w celu tworzenia plastrów pszczelich. Dość powrzechnie jest trwałość wosku. Pieczęcie na starych dokumentach, czy też świeczki z wosku pszczelego zachowują się przez setki lat. Ilość wyprodukowanego wosku pszczelego przez pszczoły robotnice jest związana z ich wiekiem. Szczyt produkcji przypada na okres pomiędzy 12 a 18 dniem życia. Proces produkcji wosku pszczelego w żargonie pszczelarskim określa sfromułowaniem „wypacanie wosku“. Jedna pszczoła robotnica jest w stanie wyprodukować wosk pszczeli w ilości równej około połowy masy własnego ciała. Pszczoły które „wypacają“ wosk nazywamy „woszczarkami“. Pszczoły te w celu utrzymania wysokiej temperatury zbierają się w ścisłe grono i pracują wypacając wosk. Trzymając się odnóżami budują plaster pszczeli. Plastry pszczele służą z kolei do wychowu czerwia oraz magazynowania miodu i pierzgi.

SKŁAD WOSKU PSZCZELEGO

W skład wosku pszczelego wchodzą takie związki jak estry kwasów i alkoholi tłuszczowych, wolne kwasy tłuszczowe, węglowodory, wolne alkohole tłuszczowe oraz inne substancje w śladowych ilościach. Wzór chemiczny chemiczny wosku pszczelego to C15H31COOC30H61.

Składniki wosku Średnia zawartość (%)
Estry kwasów i alkoholi tłuszczowych (C16-C30)

Monoestry

Heksakosanian heksakosanolu

Diestry, tri estry, poliestry

71,0
Wolne kwasy tłuszczowe (C16-C30)

„Kwasy nasycone

Heksadekanowy (palmitynowy)

Tetrakosanowy (lignocerynowy)

Heksakosanowy (cerotynowy)

Oktakosanowy (montanowy)

Triakontanowy (mirycylowy, melissylowy)

Kwasy nienasycone

10-Hydroksy-2-decenowy

14,5
Węglowodory  (C20-C33)

Węglowodory nasycone

Alkany, izoalkany, cykloalkany, olefiny

Węglowodory nienasycone

Alkeny

10,5
Wolne alkohole tłuszczowe (C16-C30)

Triakontanol (alk.mirycylowy, melissylowy)

Oktakosanol (alk.montanowy)

Heksakosanol (alk.cerylowy)

Tetrakosanol (alk.neocerylowy)

1,2
Inne substancje

Sterole, tri terpeny, polifenole, karotenoidy, związki lotne, woda, zanieczyszczenia mechaniczne

2,8

 

Skład chemiczny wosku pszczelego może się nieco zmieniać w zależności od czynników środowiskowych oraz uwarunkowań genetycznych rodziny.

PLASTRY PSZCZELE

Plastry pszczele służą przede wszystkim do wychowu czerwia, jak rónież do magazynowania miodu i pierzgi. W trakcie wygryzania się kolejnych pokoleń pszczół, plaster starzeje się. Objawia się to jego ciemnieniem, a także zmniejszeniem światła komórek, gdyż po każdej pszczole zostaje w komórce odrabina kału. To stanowi duże niebezpieczeństwo, gdyż rozwijający się czerw może zostać zakażony przez zarodniki chorób, które gnieżdżą się w starych plastrach. Dlatego też zaleca się, aby rodziny pszczele były zimowane na młodych, jasnych plastrach. Gospodarka plastrami powinna być ukierunkowana na to by w każdym sezonie jak największa ich liczba była wymieniona na nowe. Nie da się ukryć, iż produkcja wosku pszczelego z woszczyny jest bardzo pracochłonna, jednak korzyści płynące z używania młodych plastrów w gospodarce pasiecznej jednoznacznie przemiawiają za ich corocznym odnawianiem. Dlatego też w każda pasieka powinna mieć usystematyzowany proces pozyskiwania woszczyny i przerobu jej na wosk pszczeli. Należy pamiętać, iż ramki z plastrami przeznaczonymi do wytopu powinny być przechowywane w suchym oraz przewiewnym miejscu. Po wycięciu z ramek woszczyny, powinno się ją niezwłocznie przetopić, w celu zapobiegnięcia ataku szkodników. Wosk z woszczyny wytapia się przy pomocy topiarek słonecznych lub parników elektrycznych. Gdy już wosk pszczeli został pozyskany w woszczyny, należy przeprowadzić proces klarowania (sedymentacji) wosku. Otrzymany w wyniku klarowania czysty wosk pszczeli możemy podzielić na dwie klasy handlowe na podstawie jego cech organoleptycznych oraz fizykochemicznych.

Cechy organoleptyczne

Cechy Wymagania
Klasy
I II
Barwa jednolita, od jasnokremowej lub jasnożółtej do ciemnożółtej z odcieniem zielonkawym jednolita lub niejednolita od zielonkawej lub brązowej do ciemnobrunatnej i szarej z odcieniem oliwkowym bez białych smug
Zapach w temperaturze 20̊ C swoisty, zbliżony do zapachu miodu i kitu pszczelego; natomiast wosk ekstrahowany ma zapach odmienny, przypominający zapach ozonu, a spowodowany chemicznym procesem technologicznym
Konsystencja w temperaturze 20̊ C twarda; wosk powinien wykazywać: plastyczność, brak poślizgu, nierozciągliwość, podczas żucia kruchość i brak klejenia się do zębów
Struktura jednorodna, na powierzchni przełamania ziarnista jednorodna lub niejednorodna na powierzchni przełamania ziarnista
Woda w postaci emulsji niedopuszczalna ślady

 

Wymagania fizykochemiczne

Cechy Wymagania
Klasy
I II
Temperatura topnienia, ̊ C od 62 do 64 od 62 do 65
Zanieczyszczenia mechaniczne, % (m/m), nie więcej niż 0,1 2,0
Liczba kwasowa, mg KOH/g od 17,0 do 21,0 od 16,0 do 22,0
Liczba zmydlenia, mg KOH/g od 87,0 d0 101,0 od 84,0 do 103,0
Zawartość węglowodorów, % (m/m), nie więcej niż 16,5
Liczba jodowa, g J2/100 g Od 7,0 do 11,01) Od 6,0 do 11,0
1) Dla wosku ekstrahowanego dopuszcza się wartość liczby jodowej do 17,5

 

CECHY DYSKWALIFIKUJĄCE

Wyróżnia się następujące cechy dyskwalifikujące:

– zafałszowania (obcy zapach, barwa, nieswoista konsystencja),
– obecność szkodników oraz ich form rozwojowych, głównie motyli: barciaka większego (Galleria mellonella L.) i braciaka mniejszego (Achroia grisella F.)

– zawartość obcych substancji, jak: parafina, stearyna, łój, żywice i inne.

JAK MOŻNA ROZPOZNAĆ, ŻE WOSK PSZCZELI ZOSTAŁ ZAFAŁSZOWANY?

Ze względu na to, że cena za wosk pszczeli z roku na rok jest coraz wyższa, coraz częściej zdarzają się jego zafałszowania. Przyczynia się do tego również to, że nie istnieją uregulowania prawne które to miałyby na celu ukrócenie tego proceduru. Najczęściej wosk pszczeli zostaje zafałszowany dodatkiem parafiny, stearyny, cerezyny, żywicy, kalafonii czy też łoju.

Pierwszym krokiem w rozpoznaniu zafałszowania wosku pszczelego jest zasotosowanie metody organoleptycznej. Przy pewnej wprawie wąchanie, ugniatanie, rozciąganie, rozrywanie, smakowanie oraz żucie pozwala na stosunkowo szybkie wykrycie większości zafałszowań.

Jeżeli po przeprowadzeniu wstępnej inspekcji organoleptycznej wosku pszczelego istnieją poważne wątpliwości co do jego składu, to w tym przypadku należy przeprowadzić oznaczenie składu wosku pszczelego (analizę jakościową oraz ilościową) przy użyciu chromatografu gazowego z detektorem mas. To badanie pozwala jednoznacznie określić, czy wosk został zafałszowany substancjami obcego pochodzenia.

W dzisiejszym świecie coraz większym problemem jest również obecność śladowych ilości środków chemicznych w wosku pszczelim. Ich akumulacja w wosku prowadzi do wytworzenia odporności pasożyta Varroa destructor. W celu oznaczenia pozostałości akarycydów (środków chemicznych) w wosku pszczelim należy przeprowadzić jego badanie zarówno przy użyciu chromatografu gazowego z detektorem mas, jak również chromatografu gazowego z detektorem wychwytu elektronów. To badanie powinno być szczególnie interesujące dla pszczelarzy prowadzących pasieki ekologiczne.

Cennik


Przerób wosku na węzę pszczelą:

6zł/kg 7zł/kg 8zł/kg
powyżej 500kg powyżej 100kg poniżej 100kg